२१ जेठ, काठमाडौं — दक्षिण कोरियाको राष्ट्रपतीय चुनावमा लिबरल डेमोक्रेटिक पार्टी अफ कोरिया (डीपीके) का नेता ली जे–म्युङ विजयी भएका छन्। उनले सत्तारूढ पीपुल पावर पार्टी (पीपीपी) का उम्मेदवार किम मून–सूलाई पराजित गर्दै राष्ट्रपति बन्ने सफलता हासिल गरेका हुन्।
प्रारम्भिक मतगणनाअनुसार लीले ४८.३१ प्रतिशत मत प्राप्त गरे भने किमले ४२.९ प्रतिशतमा सिमित भए। कुल ६ उम्मेदवार प्रतिस्पर्धामा भए पनि मुख्य प्रतिस्पर्धा डीपीके र पीपीपीबीच थियो। ७८.३ प्रतिशत मतदाता सहभागितासहित सम्पन्न यो चुनाव सन् १९९७ यताकै सबैभन्दा उच्च सहभागिता भएको चुनाव बन्न पुग्यो।
चुनावपछि लीले जनताको भरोसाप्रति कृतज्ञता व्यक्त गर्दै मुलुकलाई एकताबद्ध बनाउने, अर्थतन्त्र सुधार्ने र उत्तर कोरियासँगको सम्बन्धलाई शान्तिपूर्ण बनाउने प्रतिबद्धता जनाए। पराजित उम्मेदवार किमले हार स्वीकार गर्दै लीलाई बधाई दिएका छन्।
यो चुनाव सन् २०२७ मा हुने तय थियो, तर तत्कालीन राष्ट्रपति युन सुक–योलले सैनिक शासनको घोषणा गरेपछि सुरु भएको राजनीतिक संकटका कारण समयभन्दा अघि सम्पन्न भएको हो। युनले सैनिक शासनको कारण उत्तर कोरियाको खतरा र राज्यविरोधी गतिविधिलाई भने पनि, उनलाई राजनीतिक स्वार्थका लागि कदम चालेको आरोप लाग्यो। त्यसपछि संसदले उनलाई महाभियोग लगायो र अदालतले समर्थन गरेपछि पदबाट हटाइए। संविधानअनुसार ६० दिनभित्र नयाँ राष्ट्रपति चयन गर्नुपर्ने कानुनी प्रावधानअनुसार निर्वाचन भएको हो।
दक्षिण कोरियामा राष्ट्रपति प्रत्यक्ष जनमतबाट निर्वाचित हुने गर्छन् र पाँच वर्षे कार्यकाल हुन्छ। पुनः उम्मेदवारी दिने व्यवस्था छैन। उम्मेदवारहरूले चुनाव प्रचारका लागि २३ दिन मात्र पाउँछन् र एकै चरणमा सबैभन्दा धेरै मत ल्याउने उम्मेदवार विजयी घोषित हुन्छ।
यस पटकको चुनावमा उत्तर कोरियासँगको सम्बन्ध, अमेरिकी सेनाको खर्च, ट्यारिफ नीति, घट्दो जन्मदर, र लोकतान्त्रिक मूल्यहरूको संरक्षणजस्ता मुद्दाहरू प्रमुख बने। प्रचार अभियानमा के–पप नृत्य र हिप–हप संगीतसमेत प्रयोग गरिएको थियो। यसपटक महिला उम्मेदवारको अनुपस्थिति सन् २०१२ यताकै पहिलो पटक देखिएको हो। लीको राजनीतिक यात्रा संघर्षपूर्ण रहेको छ। श्रमिक परिवारमा जन्मेका उनले कानुन पढेर मानव अधिकारका क्षेत्रमा काम गरेपछि राजनीति सुरु गरेका थिए। सन् २०२२ मा राष्ट्रपतीय चुनावमा पराजित भए पनि अहिले उनले विजयी हुँदै पुनरागमन गरेका छन्। प्रारम्भिक मत सर्वेक्षणहरूमा उनी पछि देखिए पनि अन्ततः जनताको मत उनीतिर केन्द्रित भयो।
यद्यपि विजयपछि पनि लीले विभाजित राजनीतिक ध्रुवीकरणलाई चिर्दै विपक्षी पार्टी पीपीपीसँग सहकार्य गर्नुपर्ने चुनौती रहनेछ। विश्लेषकहरूका अनुसार उनको जित लोकतान्त्रिक मूल्यप्रतिको जनताको विश्वास र सत्तारूढ पार्टीप्रतिको असन्तोषको परिणाम हो। लीले चुनावपछि आफ्नो पहिलो प्राथमिकता दक्षिण कोरियाको लोकतन्त्र पुनर्स्थापना हुने बताएका छन्। तर पूर्व राष्ट्रपतिहरूको कार्यकालमा बढ्दो ध्रुवीकरण, सैनिक शासनको विवाद, र अझै सक्रिय युन समर्थक समूहहरूले उनको कार्यकाल चुनौतीपूर्ण हुने संकेत दिइरहेका छन्।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्