वासिङ्टन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको रिपब्लिकन पार्टीलाई मध्यावधि निर्वाचनमा ठूलो धक्का लागेको छ। नोभेम्बर ३ मा सम्पन्न निर्वाचनमा डेमोक्र्याटिक पार्टीले अमेरिकी संसद्का दुवै सदनमा बहुमत हासिल गरेपछि ट्रम्पले आफू उम्मेदवार नभएकाले पार्टीले हार बेहोर्नुपरेको प्रतिक्रिया दिएका छन्।
निर्वाचन परिणाम सार्वजनिक हुन थालेपछि ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, ‘यो चुनावको मतपत्रमा म थिइनँ। यदि म उठेको भए हामीले निकै ठूलो भारी मतले जित्ने थियौँ।’
ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालको मध्यबिन्दुमा भएको यो निर्वाचनलाई उनको नेतृत्व, आर्थिक नीति र सरकारको कार्यसम्पादनप्रतिको जनमतका रूपमा हेरिएको थियो। परिणामले अब ट्रम्पलाई बाँकी कार्यकालमा संसद्बाट नीति तथा कार्यक्रम अघि बढाउन कठिन हुने संकेत गरेको छ।
डेमोक्र्याटहरूले सिनेटमा रिपब्लिकनका सिट खोस्दै बहुमत हासिल गरेका छन्। प्रतिनिधिसभामा पनि रिपब्लिकनको बहुमत गुमेको छ। टेक्सास, साउथ क्यारोलाइना र ओहायोजस्ता परम्परागत रिपब्लिकन प्रभाव रहेका राज्यमा डेमोक्र्याटहरूले सफलता हासिल गरेका छन्।
निर्वाचनमा रिपब्लिकन पार्टीले अपेक्षाअनुसार प्रदर्शन गर्न नसक्नुमा महँगी, इन्धनको बढ्दो मूल्य र इरानसँगको युद्धप्रति जनताको असन्तुष्टि प्रमुख कारणका रूपमा देखिएका छन्। मतदाताको असन्तुष्टि ट्रम्प प्रशासनको आर्थिक व्यवस्थापन र विदेश नीतिसँग पनि जोडिएको थियो।
टेक्सासमा डेमोक्र्याटिक उम्मेदवार जेम्स तालारिकोले ट्रम्पको समर्थन पाएका केन प्याक्सटनलाई पराजित गर्दै सिनेटको सिट जितेका छन्। ओहायोमा पूर्वडेमोक्र्याटिक गभर्नर शेरोड ब्राउनले रिपब्लिकन उम्मेदवार जोन हस्टेडलाई हराएका छन्। साउथ क्यारोलाइनामा पनि डेमोक्र्याटहरूले सफलता हासिल गरेका छन्।
अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनमा राष्ट्रपतिले प्रत्यक्ष प्रतिस्पर्धा गर्दैनन्। तर, यसले राष्ट्रपतिको बाँकी कार्यकालमा संसद्मा उनको राजनीतिक शक्ति कति रहन्छ भन्ने निर्धारण गर्छ।
प्रतिनिधिसभामा बहुमत गुमाएपछि ट्रम्प प्रशासनका निर्णय, सरकारी खर्च, बजेट र विभिन्न नीतिमाथि डेमोक्र्याटहरूले कडा निगरानी गर्न सक्नेछन्। उनीहरूले प्रशासनका कामकारबाहीबारे छानबिन गर्न, सुनुवाइ आयोजना गर्न र अधिकारीहरूलाई संसदीय समितिमा उपस्थित गराउन सक्छन्।
सिनेटमा पनि डेमोक्र्याटको बहुमत भएपछि ट्रम्पलाई न्यायाधीश तथा उच्च सरकारी पदाधिकारीको नियुक्ति र महत्त्वपूर्ण विधेयक पारित गराउन थप कठिनाइ हुन सक्छ।
मध्यावधि निर्वाचनको परिणामले सन् २०२८ मा हुने अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचनको तयारीलाई समेत प्रभावित पार्न सक्छ। डेमोक्र्याटहरूले यस परिणामलाई ट्रम्प प्रशासनप्रतिको जनअसन्तुष्टिको प्रमाणका रूपमा प्रस्तुत गर्न सक्छन् भने रिपब्लिकन पार्टीभित्र नेतृत्व, उम्मेदवार छनोट र आगामी चुनावी रणनीतिबारे बहस चर्किन सक्छ।
तर, मध्यावधि निर्वाचनमा भएको हारले मात्र सन् २०२८ को राष्ट्रपतीय निर्वाचनको परिणाम निर्धारण गर्दैन। आगामी दुई वर्षमा अर्थतन्त्र, विदेश नीति र सरकारको कार्यसम्पादनले मतदाताको धारणा फेरिन सक्छ।
अमेरिकामा मध्यावधि निर्वाचन सामान्यतः सत्तारूढ राष्ट्रपतिका लागि जनमत परीक्षणका रूपमा हेरिन्छ। दोस्रो विश्वयुद्धपछि भएका अधिकांश मध्यावधि निर्वाचनमा राष्ट्रपतिको दलले कांग्रेसमा सिट गुमाएको इतिहास छ। यसपटकको परिणामले पनि ट्रम्पका लागि बाँकी कार्यकाल राजनीतिक रूपमा चुनौतीपूर्ण हुन सक्ने संकेत गरेको छ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्