काठमाडौं/पोखरा । पश्चिम एसियामा चर्किएको द्वन्द्वको प्रभाव नेपाली पर्यटन क्षेत्रमा गम्भीर रूपमा देखिन थालेको छ। वसन्तकालीन मुख्य पर्यटकीय सिजन नजिकिँदै गर्दा उत्साहभन्दा बढी चिन्ता देखिएको छ भने पर्यटक आगमनमा उल्लेख्य गिरावट आउन थालेको व्यवसायीहरूले बताएका छन्।
इरान माथि इजरायल र अमेरिका ले गरेको आक्रमणपछि सुरु भएको तनावका कारण पश्चिम एसियाली हवाई मार्ग प्रभावित भएको छ। यसले खाडी क्षेत्र हुँदै नेपाल आउने पर्यटक मात्र होइन, अन्य मुलुकका पर्यटकसमेत प्रभावित भएका छन्।
पर्यटन व्यवसायीका अनुसार गत वर्षको फागुन–चैतमा १ लाख २१ हजारभन्दा बढी पर्यटक नेपाल आएका थिए। तर यस वर्ष कम्तीमा २० प्रतिशतसम्म गिरावट आउने अनुमान गरिएको छ। खाडी क्षेत्रबाट मात्रै गत वर्ष २० हजारभन्दा बढी पर्यटक नेपाल आएका थिए।
ट्रेकिङ तथा हिमाल आरोहण क्षेत्रमा सक्रिय व्यवसायीहरूले यस सिजन ‘हातबाट फुत्किएको’ अवस्था रहेको बताएका छन्। बुकिङ रद्द हुने क्रम बढ्दो छ भने नयाँ बुकिङ पनि घट्दै गएका छन्। विशेषगरी इरान र खाडी क्षेत्रसँग सम्बन्धित पर्यटकहरू प्रभावित भएका छन्।
ट्रेकिङ एजेन्सिज एसोसिएसन अफ नेपाल का अध्यक्ष सागर पाण्डे का अनुसार खाडी क्षेत्रको द्वन्द्वले पर्यटन क्षेत्रमा प्रत्यक्ष असर पारिसकेको छ। उनका अनुसार यस सिजनमा पदयात्रा क्षेत्रमा २० देखि ३० प्रतिशतसम्म गिरावट आउने निश्चितजस्तै देखिएको छ।
हवाई उडानमा अवरोध र वैकल्पिक मार्गको उच्च भाडाले पनि पर्यटकलाई निरुत्साहित बनाएको छ। कतारमार्ग हुँदै हुने उडान प्रभावित भएपछि भारत र चीन हुँदै आउने मार्ग प्रयोग भइरहेको भए पनि हवाई भाडा उल्लेख्य महँगिएको छ।
यसको प्रभाव हेलिकोप्टर सेवा, होटल, ट्रेकिङ कम्पनी र स्थानीय पर्यटनमा आश्रित समुदायसम्म पुगेको छ। वायुसेवा सञ्चालक संघ नेपाल का अध्यक्ष प्रतापजंग पाण्डे का अनुसार हेलिकोप्टर चार्टर उडानमा करिब ६० प्रतिशतसम्म गिरावट आउने अनुमान छ।
होटल क्षेत्रमा पनि बुकिङ रद्द र ‘पर्ख र हेर’ को अवस्था देखिएको छ। होटल संघ नेपाल का अध्यक्ष विनायक शाह का अनुसार होटलहरूमा कोठा तयार भए पनि अपेक्षित पाहुना नआएको अवस्था छ।
पोखरामा त झन् असर स्पष्ट देखिएको छ। ट्रेकिङ एजेन्सिज एसोसिएसन अफ नेपाल गण्डकी का अध्यक्ष कृष्ण आचार्य का अनुसार मार्च महिनामा आउने ५० प्रतिशतसम्म विदेशी पर्यटकले बुकिङ रद्द गरेका छन्। विशेषगरी दुबई र कतार ट्रान्जिट हुँदै आउने अमेरिकी र युरोपेली पर्यटक प्रभावित भएका हुन्।
यसैबीच नेपाल पर्यटन बोर्ड ले वैकल्पिक बजारतर्फ ध्यान दिनुपर्ने सुझाव आएको छ। पूर्वी एसियाली देशहरू—थाइल्यान्ड, मलेसिया, सिंगापुर, कोरिया र जापान—तर्फ प्रवर्द्धन केन्द्रित गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ।
समग्रमा, एकातर्फ युद्धका कारण पर्यटन क्षेत्र दबाबमा परेको छ भने अर्कोतर्फ वैकल्पिक रणनीति अपनाउनुपर्ने आवश्यकता बढ्दै गएको छ। व्यवसायीहरू अब आगामी सिजनतर्फ आशावादी भए पनि वर्तमान अवस्था अनिश्चित र चुनौतीपूर्ण रहेको बताएका छन्।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्